Generiek zorgplan: de smartphone onder de individuele zorgplannen
Smartphones veroveren Nederland. Een op de drie Nederlanders heeft er een. Ook bij Vilans gaan we er nu met z’n allen aan geloven. Kenmerkend aan een smartphone is dat hij meerdere functionaliteiten combineert, die voorheen alleen door losse apparaten werden geboden. Waar je eerst een losse radio, mp3 speler, fototoestel, telefoon en computer had, combineert de smartphone deze functionaliteiten in één apparaat. Nu vraagt u zich misschien af: Wat heeft dat nou met een generiek zorgplan te maken? Lees dan nog even verder.
Ziektespecifiek
De huidige voorbeelden van individuele zorgplannen zijn ontwikkeld voor patiëntengroepen met een specifieke aandoening. Dit sluit aan op de ontwikkeling van de huidige ziektespecifieke zorgstandaarden en bij de huidige zorgpraktijk. Die is veelal nog per ziekte ingericht. Dat geldt zowel voor de financiering (denk aan de diabetes DBC) als voor de inrichting van functies (denk aan de longverpleegkundige, diabetesverpleegkundige et cetera). Deze ziektespecifieke aanpak is heel geschikt voor mensen met één aandoening, maar minder geschikt voor mensen met meerdere aandoeningen tegelijkertijd. We willen immers voorkomen dat een diabeet met een vaatziekte met twee verschillende zorgplannen moet gaan werken. Voor beide ziekten gelden namelijk veelal dezelfde risicofactoren (zoals roken, overgewicht, weinig bewegen).
Voor ieder wat wils
Net zoals een op de drie Nederlanders kiest voor een smartphone die in meerdere behoeften voorziet (bellen, internet, fotografie), zo kan een generiek zorgplan wenselijk zijn voor mensen met meerdere ziekten en bijbehorende behoeften. Toch zal niet iedereen een generiek zorgplan nodig hebben. Mensen met één ziekte zijn waarschijnlijk prima gebaat bij de ziektespecifieke variant. Net zoals twee op de drie Nederlanders NIET kiest voor een smartphone die in meerdere behoeften voorziet, omdat ze ‘alleen willen bellen’.
Verder kijken
Toch zullen we verder moeten kijken, met een generiek individueel zorgplan in het vizier. Want de ziektespecifieke aanpak is vaak niet meer toereikend. Steeds meer mensen hebben meerdere ziekten tegelijk. Verder kijken kunnen we enerzijds doen door zorgverleners en patiënten te laten ervaren wat het werken met een (ziektespecifiek) zorgplan inhoudt. Zo raken ze ermee bekend. Anderzijds door parallel daaraan te werken aan de ontwikkeling van een generiek zorgplan.
Smartphone, mobieltje of beiden?
Wat doet u? Wat zijn uw behoeften? Gaat u voor de smartphone (generiek zorgplan), houdt u het liever bij een eenvoudig mobieltje (ziektespecifiek zorgplan) of gaat u voor beiden? Ik ben benieuwd naar uw mening. Vilans pakt dit vraagstuk graag samen met u op. Haakt u aan?
Over de auteur
Guest
29 april 2011 om 10:34
In eerste instantie zou ik kiezen voor het eenvoudige telefoontje, zolang dat voldoet aan mijn wensen heb ik al die overbodige luxe niet nodig. Maar wellicht wil ik na verloop van tijd toch meer en wil ik de stap naar de smartfoon maken. Dan zou ik willen dat mijn eenvoudige telefoontje makkelijk uit te breiden is naar een smartfoon, dat de functionaliteiten en gebruiksvriendelijkheid die ik gewend ben niet verloren gaan maar dat ik alleen de nieuwe zaken nog onder de knie moet krijgen. Kortom: de stap van ziektespecifiek zorgplan naar generiek zorg moet makkelijk te zetten zijn op het moment dat ik te maken krijg met meerdere aandoeningen.
Guest
03 mei 2011 om 23:24
Een interessante vergelijking, echter ik vind dat je teveel gericht bent op de ziekte. Zet de focus op de patiënt/cliënt en een discussie over generiek of specifiek zorgplan is niet langer relevant. Al te lang richten wij ons op de ziekte ipv de patiënt. Laten we dan ook de patiënt als ervaringsdeskundige gaan zien en van die ervaringen gebruik gaan maken. Dan kan alleen als de patiënt onderdeel uit gaat maken van het behandelteam. Niet langer zeggen dat de patiënt centraal moet staan, want dat staat in elke missie/visie van zo'n beetje elke zorgaanbieder en heeft tot weinig resultaten mogen leiden. Geef de patiënt ook tools, lees digitaal zorgplan, om daadwerkelijk invloed te krijgen op zijn eigen ziekteproces. Laat hem reageren op voortgangsrapportages van professionals en laat hem ook zijn eigen bevindingen vast leggen. De professionals zullen daardoor waardevolle informatie krijgen die ze niet eerder in hun eigen systeem hebben gehad.
Geef je patiënten het gevoel dat ze kapitein van hun eigen schip zijn en je zult zien dat ze zich beter gaan voelen. Het is nu de tijd om patiënt empowerment serieus te nemen en de tools te gaan gebruiken die dat proces ondersteunen.
Geef patiënt en professional een digitaal zorgplan waar ze beiden beter van worden.
Guest
03 mei 2011 om 23:57
Sluit me aan bij de mening van Geert, maar voeg daar direct aan toe dat we het 'zorgplan' vooral ook niet als iets moeten beschouwen wat alleen van de patiënt is. Het is een samenwerking met (gekozen) zorgverleners en bovenal ook naasten van de patiënt. Juist deze naasten (partner, kinderen, mantelzorgers, vrienden, vrienden op sociale netwerken) hebben een belangrijke rol in zorg, zorgbeleving, ondersteuning, keuzegedrag, gezondheid en dus ook de afstemming met zorgverleners. Daar valt een enorme winst bij het gebruik van 'zorgplannen' te behalen.
Guest
25 mei 2011 om 17:46
Beste Iris, Geert en Martijn,
Bedankt voor jullie interessante reacties. Helemaal eens met Martijn dat een zorgplan van patient én zorgpverlener is. Ook sluit ik me me aan bij de opmerking van Geert dat in de discussie over het zorgplan patienten leidend moet zijn. Ik wil het nog wat verder trekken. Ik vind dat we niet de patient centraal moeten stellen, maar zijn behoefte. Daarover gaat mijn andere blog op deze site: 'een individueel zorgplan voor Henk & Ingrid'.
Iets anders wat ik wel interessant vind om met jullie te delen is dat de discussie ziektespecifiek vs generiek zorgplan door veel zorgverleners helemaal niet interessant wordt gevonden, terwijl dat in beleidskringen een 'hot' item is. Ik gaf daar laatst een presentatie over aan een aantal huisartsen. Zij waren erg voorstander van de ziektespecifieke aanpak omdat die heel erg aansluit bij de huidige zorgpraktijk en omdat je daarmee 80% van de patienten bedient. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je daarom een generiek zorgplan moeten laten liggen. Maar het maakte mij wel duidelijk hoe groot de verschillen tussen beleid en praktijk kunnen zijn.
Esther van Noort
03 april 2012 om 08:40
Even onze praktijkervaring. We hebben twee "algemene" programma's operationeel op Curavista Health: Therapienter voor medicatiegebruik en preConsult als algemene voorbereiding op het spreekuur bij de huisarts. Uit de gebruikscijfers blijkt dat artsen deze programma's veel minder interessant vinden dan de 16 ziektespecifieke programma's die we ook hebben lopen voor diabetes, COPD, CVRM etc.