Meer vrijheid door domotica
Over de huisvesting van mensen met dementie denken we inmiddels heel anders dan begin jaren zeventig. Verpleeghuis de Beukenhof in Loosdrecht (onderdeel van Inovum) stamt uit die tijd en moest daarom hoog nodig moderniseren. De grote afdelingen op de begane grond maakten plaats voor zeven kleinschalige wooneenheden. Teamhoofd Deborah van Heijningen vertelt hoe domotica de bewoners er meer vrijheid geeft.
Alweer twee jaar geleden werden de eerste twee moderne wooneenheden van de Beukenhof geopend. ‘Voor de bewoners is het een grote verandering’, aldus Deborah. ‘ Vroeger waren de afdelingen gesloten. Dat wil zeggen dat de bewoners zich vrij konden bewegen tot aan het einde van elke gang. Daar werden ze tegengehouden door een deur met een code. Nu kunnen ze door het hele gebouw lopen, dankzij een nieuw domoticasysteem.’
Maximale vrijheid
Het uitgangspunt is maximale vrijheid, maar wel binnen een bepaalde veiligheid, vertelt Deborah. ‘Er zitten detectoren in de wooneenheden en overal in het gebouw. De bewoners van wie je weet dat die weleens de woning verlaten zonder dat dat de bedoeling is, krijgen een detectiemiddel mee, een zender. Daarmee weten wij steeds waar ze zijn. Datzelfde detectiemiddel zorgt er ook voor dat de voordeur bij de hoofdingang voor de drager gesloten blijft. Op het moment dat die deur niet opengaat, verdwijnt bij de cliënt de onrust om naar buiten te gaan.’
Digitaal profiel
Met het domoticasysteem kan De Beukenhof per cliënt via een persoonlijk digitaal profiel bepalen in welke gevallen het systeem een melding geeft of alarm slaat. ‘Zo gaat dus voor de ene cliënt de voordeur niet open en voor een ander wel. Sommigen mogen ’s nachts het bed uit en dan willen we dat alleen even weten. We krijgen dan een seintje op het moment dat iemand de kamer verlaat, zodat we kunnen gaan kijken of het allemaal wel goed gaat.’ Een andere opties is om automatisch het licht aan te laten gaan voor een cliënt die ’s nachts geregeld naar het toilet moet, legt Deborah uit.
Kritisch blijven
Toch valt ook domotica onder de vrijheidsbeperkende maatregelen, daar zijn de verzorgenden bij De Beukenhof zich terdege van bewust. Deborah: ‘We hebben zelfs een training gehad om kritisch te blijven. En in het begin moesten de medewerkers alles wat ze aan domotica wilden inzetten aan mijn collega en mij voorleggen. Op die manier konden we met elkaar nieuwe normen en richtlijnen ontwikkelen. We hebben in een protocol vastgelegd wanneer bepaalde hulpmiddelen mogen worden ingezet, wie daarover beslist en wie wanneer bepaalde apparatuur mag instellen of wijzigen. Alle apparatuur is ook beveiligd met codes, je kunt dus niet zomaar even iets veranderen.’
Uiting van onrust
De meldingen van het domoticasysteem komen binnen bij de nachtdienst, die een dect-telefoon bij zich draagt. Nikki, verzorgende in De Beukenhof, heeft er inmiddels ervaring mee. ‘Het is nu makkelijker om maatregelen aan de persoonlijke omstandigheden aan te passen. Wat bij de ene bewoner een uiting van onrust is, hoeft dat bij de andere totaal niet te zijn. Bij sommige bewoners laten we het licht aan gaan als ze uit bed komen of brandt er ’s nachts bewegwijzeringsverlichting en bij anderen niet. Bij de een willen we een signaal zodra hij of zij gaat praten, bij de ander pas als er langdurig geroepen wordt. Kortom,’ zo besluit ze, ‘alle moderne hulpmiddelen bieden meer vrijheid dan de ouderwetse.’
Meer informatie
- Zorg en behandeling in De Beukenhof (externe link)
- Abonnement Kenniscirkel: alles over domotica voor wonen en zorg
- Gesloten, maar toch open (pdf)
Artikel over De Beukenhof in Tijdschrift voor Verzorgenden (TvV), februari 2010 - Veilig en Vrij in het verpleeghuis (pdf)
Artikel over De Beukenhof in Innovatiekring dementie (IDé), mei 2010
Contactpersoon
