Oorzaken beperkt gebruik van hulpmiddelen door migranten

Bijna 11 procent van de Nederlandse bevolking is van niet-westerse afkomst. De grootste groep niet-westerse migranten bestaat uit Turken, Surinamers en Marokkanen. De komende jaren neemt het aandeel oudere niet-westerse allochtonen flink toe in Nederland. In 2010 heeft 3 procent van de 65-plussers een niet-westerse achtergrond, in 2050 is dat 16 procent (CBS, 2009).

Slechtere gezondheid

Oudere migranten maken minder gebruik van hulpmiddelen dan hun leeftijdsgenoten van Nederlandse afkomst. Terwijl onderzoek uitwijst dat migranten een lager gezondheidsniveau hebben en kwetsbaarder zijn voor zelfredzaamheidproblematiek en isolement. Hierdoor doen zij sneller een beroep op langdurige zorg.

Oorzaken van het beperkte gebruik van hulpmiddelen zijn:

• Migranten zijn onvoldoende bekend met het Nederlandse zorgsysteem en formuleren daardoor minder goed hun hulpvraag. Onvoldoende kennis van de Nederlandse taal speelt daarbij ook een rol.
• Gebrek aan begrijpelijke informatie over het aanbod van hulpmiddelen voor deze doelgroep.
• Migranten ervaren onvoldoende steun bij het omgaan met regels en wetten rond de aanvraag van hulpmiddelen. Ze hebben nog niet de assertieve houding en mondigheid die nodig is om een hulpmiddel aan te vragen. 
• Instellingen of organisaties die betrokken zijn bij de hulpmiddelenaanvraag maken te weinig gebruik van netwerken en informatiekanalen voor migranten. Voorbeelden daarvan zijn buurthuizen, zelforganisaties en religieuze ontmoetingsplaatsen. 
• Bij de betrokken organisaties is onvoldoende kennis over verschillende culturen en andere normen en waarden. Migranten voelen zich soms onbegrepen of verkeerd bejegend.

Ouderen hebben meer kans op beperkingen. Hulpmiddelen helpen mensen met een beperking zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Ook voorkomen hulpmiddelen dat mantelzorgers en professionals fysiek overbelast raken.

Slechtere gezondheid

Nu gebruiken oudere migranten hulpmiddelen minder vaak dan hun leeftijdsgenoten van Nederlandse afkomst. Terwijl de gezondheidstoestand van allochtonen vaak minder goed is dan die van autochtonen in dezelfde leeftijdscategorie. Dat moet veranderen, want migranten hebben evenveel recht om mee te doen in de samenleving als hun leeftijdsgenoten van Nederlandse afkomst. Bovendien leidt het gebruik van hulpmiddelen tot meer zelfredzaamheid en wordt een beroep op langdurige professionele zorg uitgesteld. 

Zichtbaar voor migranten en mantelzorgers

In gemeenten houden vaak veel organisaties, professionals en diensten zich bezig met het proces van hulpmiddelenaanvraag tot verstrekking. Een goede samenwerking maakt het proces inzichtelijker. Zeker als de partijen naar elkaar doorverwijzen. Samen moeten de partijen zorgen voor goed toegankelijke informatievoorziening over hulpmiddelen die aansluit bij de behoefte van de burgers. Denk bijvoorbeeld aan diverse soorten tolkvoorzieningen en het gebruik van netwerken en informatiekanalen voor migranten.

Links
Zorgbelang Gelderland (externe link)
Een handreiking van Zorgbelang Gelderland aan beslissers, beleidsmakers, professionals en vrijwilligers in zorg, onderwijs en welzijn.

Verwey Jonker Instituut (externe link)
Overzicht van onderzoeken van het Verwey Jonker instituut op het gebied van veranderingen in de samenleving rondom integratie en diversiteit.

Netwerknoom (externe link)
Publicaties van NOOM over oudere migranten.

Pharos (externe link)
Pharos ondersteunt professionals en organisaties die zorg- en dienstverlening aan deze groepen willen verbeteren en hun gezondheid willen bevorderen.